De ochtenden zijn kouder, je moet weer krabben voor je wegrijdt en ergens deze week hoor je het vast van iemand in je omgeving: de auto startte niet. Geen toeval. Zodra de temperatuur onder een graad of tien zakt, moet je accu veel harder werken om de motor aan te slingeren, en juist dan komen zwakke plekken naar boven die je 's zomers nooit hebt gemerkt. Wegenwachten van de ANWB krijgen de drukste weken van het jaar zodra het echt kouder wordt, en de accu is verreweg de belangrijkste boosdoener.
Het gaat hier niet over de tractiebatterij van een elektrische auto, dat hebben we eerder al uitgelegd. Dit gaat over de gewone 12V-startaccu die in vrijwel elke auto zit, elektrisch of niet, en die na een paar jaar zomaar de geest kan geven op precies het verkeerde moment.
Waarom je accu juist nu zwakker wordt
Een accu levert bij lage temperaturen minder vermogen. Bij min vijf graden haalt een gemiddelde accu nog maar zo'n zestig procent van zijn startcapaciteit, terwijl de motor juist meer stroom nodig heeft om koude, stroperige olie rond te pompen. Komt daar nog bij dat je in de herfst en winter vaker de verwarming, de achterruitverwarming en de verlichting tegelijk aanzet, dan vraag je van een accu die toch al minder te geven heeft, ineens het dubbele. Korte ritjes maken het probleem erger. Naar de supermarkt en terug is voor de dynamo te weinig tijd om de accu weer volledig op te laden, dus raakt hij geleidelijk leger met elke rit. Rij je vooral rondjes van een paar kilometer, dan is dat precies het profiel waarbij een accu die toch al op de terugweg is, het eerst omvalt.
Dit zijn de signalen dat je accu op zijn retour is
Een accu geeft zelden zonder waarschuwing de geest. Let op deze tekenen:
- Het starten gaat trager dan normaal, de motor "sputtert" even voor hij aanslaat
- De koplampen lijken 's ochtends iets minder fel dan overdag
- Elektronica zoals de radio of het dashboard reset zichzelf soms na het starten
- De accu is ouder dan vier tot vijf jaar en is nog nooit vervangen
- Er verschijnt een accu- of laadwaarschuwing in het instrumentenpaneel
Belangrijk: dat je verlichting nog gewoon werkt, zegt weinig. Lampen trekken relatief weinig stroom en blijven vaak nog prima branden terwijl de accuspanning al te laag is om de startmotor aan te drijven. Twijfel dus niet aan een zwakke accu enkel omdat de rest van de auto het nog doet.
Zelf testen of toch naar de garage
Met een accutester van een paar tientjes meet je binnen een minuut de spanning en de conditie van je accu, en die apparaten zijn er ook als los te lenen exemplaar bij bouwmarkten. Zorg dat de motor koud is en niet draait, sluit de rode kabel aan op de pluspool en de zwarte op de minpool, en lees de conditie af volgens de gebruiksaanwijzing. Vertrouw je het zelf testen niet, dan checkt elke garage de accu binnen enkele minuten met professionele apparatuur, vaak zonder kosten als je er toch al voor een andere beurt bent. Vraag er wel actief naar, want een standaard onderhoudsbeurt controleert de accu niet automatisch mee. De ANWB legt de precieze teststappen uit voor wie het liever helemaal zelf doet.
Wat een nieuwe accu kost en hoe lang hij meegaat
Voor een gangbare middenklasser betaal je meestal tussen de 100 en 200 euro voor een nieuwe accu, inclusief montage bij de garage. Bij grotere auto's met veel elektronica aan boord, denk aan stop-startsystemen en rijhulpsystemen, loopt dat al snel op richting 250 tot 350 euro, omdat die auto's een zwaardere AGM- of EFB-accu nodig hebben. Dat sluit aan bij wat we eerder schreven over de stijgende onderhoudskosten: moderne auto's zitten simpelweg vol met dure onderdelen die vroeger niet bestonden. Een accu gaat gemiddeld vier tot zes jaar mee, afhankelijk van hoe vaak je korte ritjes rijdt en hoe streng de winters zijn geweest. Is die grens bereikt, dan is vervangen vóór de eerste vorstperiode goedkoper dan een sleepwagen laten komen op een ochtend dat je eigenlijk naar je werk moet.
Zo kom je niet met een lege accu te staan
Rijd minimaal één keer per week een langere rit van tien tot twintig kilometer, zodat de dynamo de accu echt kan bijladen. Beperk het gebruik van verwarming en stoelverwarming tijdens hele korte ritjes, en laat de auto niet onnodig lang stationair draaien met alle elektronica aan. Check ook meteen je bandenspanning en verlichting, want die twee zijn samen met een zwakke accu de meest voorkomende redenen dat een auto het in de herfst opeens laat afweten. Twijfel je over de leeftijd of conditie van je accu, laat hem dan nu testen in plaats van te wachten tot de eerste echte vorstnacht. Een test kost je vijf minuten bij de garage, een lege accu op een koude ochtend kost je minstens een uur wachten op de wegenwacht.